vrijdag, 12 april 2019 22:45

Tip: 6 bewustmakende boeken

Mijn spirituele zoektocht bestond uit diepgaande inzichten, onvertaalbare ervaringen en verbazingwekkende realisaties. Ongeveer acht jaar lang ben ik begeleid door een lerares. Ze liet me talloze keren inzien welke onware en belemmerende overtuigingen ik erop nahield. Soms grappig, maar vaak ontzettend verontrustend en confronterend. Met rust en liefdevolle aandacht leerde ze me ook aanwezig te kunnen blijven bij overweldigende emoties.

Daarnaast heb ik enkele cursussen gevolgd, tientallen satsangs bezocht en honderden uren gemediteerd. En na een paar jaar was het opeens duidelijk. De noodzaak en het obsessieve verlangen om te zoeken, zijn verdwenen. Dit betekent overigens niet dat het op persoonlijk niveau klaar zou zijn, dat ik niets meer zou (af)leren. De schokkende en verrassende ontdekking van wat ik ben en het stabiliseren daarin verfijnd zich nog steeds. 

Tijdens de zoektocht heb ik niet veel boeken gelezen. Een stuk of 15. Maar die heb ik allemaal wel 100 keer gelezen. Opnieuw, opnieuw en opnieuw. Een gedeelte uit het boek of citaat kwam altijd precies op het juiste moment. Telkens wanneer ik een boek of een stukje opnieuw las, zag ik weer andere dingen. Het boek was hetzelfde, maar ik was veranderd. Zo werden keer op keer illusies doorgeprikt en opeens verdween ik in een grenzeloze stilte. 

Uit eigen ervaring weet ik nu wat ik ten diepste ben: ‘iets’ onnoembaars, oneindigs, tijdloos en onpersoonlijks. ‘Iets’ wat volledig open en stil is. ‘Iets’ onzichtbaars wat mij – als mens – draagt. Dit ‘iets’ is niet in woorden uit te drukken en niet in een concept te vangen. Ik gebruik termen als Stilte, Leegte of Bewustzijn niet omdat ze de lading zouden dekken, maar omdat ze het minst misleidend zijn. Zie begrippen als een aanwijzing, een spoor, of een aanduiding. 

Vaak vragen mensen aan mij: Wat vind jij nou een goed boek?

Dit zijn, in willekeurige volgorde, mijn zes favoriete boeken. Het voelt niet goed om de boeken te bespreken. Ik laat liever de leraar of schrijver zelf aan het woord – door een fragment uit het boek te plaatsen – wat mij inspireerde.

1. Ik Ben/Zijn – Sri Nisargadatta Maharaj

Sri Nisargadatta Maharaj:

Ik kan je alleen vertellen wat ik uit eigen ervaring weet. Toen ik mijn goeroe ontmoette, zei hij tegen me: ‘Je bent niet dat waar je jezelf voor aanziet. Ontdek wat je bent. Observeer het gevoel ‘ik ben’ en ontdek je ware zelf.’

Ik gehoorzaamde hem, omdat ik hem vertrouwde en ik deed zoals hij me gezegd had. Elk ogenblik dat ik vrij was, besteedde ik aan het in stilte kijken naar mezelf. Wat maakte dat een verschil en wat gebeurde dat gauw! 

Maar ik ben niet wat je misschien denkt dat ik ben. Dit is alles wat erover gezegd kan worden. Je moet je eigen ervaring opdoen. Ik ben geen ding, en jij ook niet. We zijn geen stof en geen energie, geen lichaam en geen geest. Als je een keer een glimp van je eigen wezen hebt opgevangen, vind je het niet moeilijk meer om dit te begrijpen. 

Bestel het boek hier...

2. Spirituele verlichting? Vergeet het maar! – Jed McKenna 

Julie: Je bent verlicht, maar het is wel duidelijk dat je nog een ego hebt. Is dat niet met elkaar in tegenspraak? Moet het ego, om nirwana (verlichting) te bereiken, niet eerst vernietigd worden?

Jed McKenna: Oh, Oh! Goeie vraag. Het is namelijk allebei waar. Ja, ik heb een ego dat sprekend lijkt op het ego dat ik heb laten vallen om, zoals je het zegt, nirwana te bereiken. Maar toen ik dat proces eenmaal achter de rug had en ik goed en wel verlicht was, moest ik toch nog iets hebben om aan te trekken. Ik keek dus om me heen en plotseling zag ik mijn afgedankte ego op een hoopje op de vloer liggen. Dat heb ik toen maar aangetrokken en kijk: daar was ik weer. Ramana Maharshi zei er het volgende over: ‘Het ‘ik’ ontdoet zich van de illusie van het ‘ik’ en blijft toch nog als ‘ik’ bestaan. Dat is nu eenmaal de paradox van zelfrealisatie. 

Bestel het boek hier...

3. Een nieuwe aarde – Eckhart Tolle 

Eckhart Tolle:

Woorden, of ze nu worden uitgesproken en omgezet in klanken of onuitgesproken gedachten blijven, kunnen een bijna hypnotiserende invloed op je hebben. Je verliest jezelf er gemakkelijk in en gaat als in trance geloven dat je weet wat iets is als je er een woord aan hebt gekoppeld. Het is echter een feit dat je niet weet wat het is. Je hebt alleen het mysterie verborgen achter een etiket. Een ding, een vogel, een boom, zelf zoiets eenvoudigs als een steen, is uiteindelijk onkenbaar.

Woorden brengen de werkelijkheid terug tot iets dat het verstand kan begrijpen, en dat is niet veel. De taal bestaat uit vijf grondklanken die door de stembanden worden voortgebracht. Dat zijn de klinkers: a, e, i, o, u. De andere klanken zijn de medeklinkers, die ontstaan door luchtdruk: s, f, g enzovoort. Geloof je dat een of andere combinatie van zulke elementaire klanken ooit kan verklaren wie je bent of wat het doel van het heelal is of zelfs wat een boom of een steen in al zijn diepte is? 

Bestel het boek hier...

4. Tao Te Ching – Lao Tse 

Lao Tse:

We verbinden spaken tot een wiel,
maar de lege ruimte maakt de wagen bruikbaar.
We vormen van klei een pot,
maar de lege ruimte maakt de pot bruikbaar.
We timmeren van hout een huis,
maar de lege ruimte maakt het huis bruikbaar.
We werken met wat is,
maar wat niet is, gebruiken we.
Alleen het niets is bruikbaar.

Bestel het boek hier...

5. Bewustzijn – Alexander Smit 

Alexander Smit:

Wie zijn ogen sluit, weet zich bewust van een ruimte waarin alles verschijnt. Daar is geen plek die je kunt lokaliseren. Eindeloze ruimte boven je, onder je, voor je, achter je. Je bent de getuige van die ruimte. Dit weten kan nooit het einde van die ruimte, die beschikbaarheid, bereiken. Deze ruimte moet er ook geweest zijn toen er nog geen planeten, aarde en mensen waren. 

In wezen is die ruimte er altijd geweest. Je weet je omringd door die eindeloze beschikbaarheid. Innerlijk ken je diezelfde diepte of ruimte als uiterlijk. In die beschikbaarheid is geen begin of einde. Aandacht is een object dat de illusie geeft dat je je op iets uiterlijks of iets innerlijks kunt richten. Maar datgene waarin die aandacht verschijnt, is objectloos. Binnen en buiten zijn schijnbare objecten in Bewustzijn.

Het menselijk verschijnsel heeft een potentieel van 36.500 dagen. 36.500 dagen en nachten. Omwentelingen van planeten. Cycli waaraan wij onze zogenaamde tijd afmeten. Zo bestaat alles uit rondgangen, cirkels. Een leven is niets anders dan één grote cirkel. Alles wentelt in cirkels en alles draait en beweegt in iets stils.

Bestel het boek hier...

6. Het einde van je wereld – Adyashanti 

Adyashanti:

Steeds meer mensen ontwaken. Daar bedoel ik mee dat mensen blijkbaar momenten hebben waarop ze ontwaken uit het hun bekende gevoel van wie ze zijn en wat de wereld is, en in een veel grotere werkelijkheid terecht komen – in iets dat alles waarvan ze het bestaan kenden verre overstijgt.

Deze verlichtingservaringen verschillen van mens tot mens. Bij sommigen houdt de verlichting een tijd aan, terwijl anderen een kortstondig inkijkje krijgen – dat misschien maar een fractie van een seconde duurt. Maar in dat moment verdwijnt het hele gevoel van ‘zelf’. 

Je bewust worden van de waarheid of de werkelijkheid is iets dat heel moeilijk is om over te praten, omdat het boven taal uitstijgt. Er is een verschuiving in waarneming van jezelf zien als een losstaand individu tot jezelf zien – als we überhaupt een gevoel van zelf hebben na deze verschuiving – als iets dat veel universeler is: alles en iedereen en overal tegelijkertijd. Op het moment van deze herinnering, als het zich herinneren authentiek is, wordt het niet gezien als iets persoonlijks. Er is echt niet zoiets als een ‘persoonlijke’ verlichting, omdat ‘persoonlijk’ scheiding zou inhouden. In plaats van dat het ‘ik’ zich bewust wordt, ontwaakt wat wij zijn uit het ‘ik’. 

Sommigen zouden zeggen dat als een verlichting tijdelijk is, het geen echte verlichting is. Wat ik als leraar heb gezien is dat de persoon die een tijdelijke glimp opvangt van wat zich achter de sluier van dualiteit bevindt en de persoon die een permanente, ‘blijvende’ realisatie heeft, hetzelfde zien en beleven. De een ervaart het tijdelijk; de ander ervaart het doorlopend. Maar als het echt verlichting is, is wat er ervaren wordt hetzelfde: alles is een; wij zijn niet een bepaald ding of een bepaald persoon die in een bepaalde ruimte gelokaliseerd kan worden; wat wij zijn is zowel niets als alles, tegelijkertijd. Zoals ik het dus zie doet het er eigenlijk niet toe of een verlichting tijdelijk is of blijvend. 

Deze glimp van verlichting, die ik niet-blijvende verlichting noem, komt steeds vaker voor. Het gebeurt een moment lang, een middag, een dag een week lang – misschien wel een maand of twee. Het bewustzijn opent zich, het gevoel van het afzonderlijke zelf valt weg – en dan, als de lensopening van een camera, sluit het bewustzijn zich weer. Het lijkt er misschien op dat het zich volkomen gesloten heeft, maar dat doet het nooit helemaal. Diep van binnen vergeet je het nooit. Ook als je slechts een ogenblik een glimp van de werkelijkheid hebt opgevangen, is er iets in jou voor altijd veranderd.

Bestel het boek hier...