vrijdag, 02 december 2016 09:38

Boekfragment: Ik ben niet goed genoeg

Een diepgewortelde angst bij veel mensen is het idee: ik ben niet goed genoeg. Deze overtuiging wordt de drijfveer om te bewijzen dat je wel goed genoeg bent. Er zijn drie manieren om dat te doen: prestaties leveren, zorgen dat je aardig gevonden wordt, of een combinatie van beide.

De een gaat zich dominant, manipulerend en strijdbaar gedragen om te laten zien dat hij zeker goed genoeg is. De ander gaat zich juist wat onderdaniger opstellen om het iemand anders naar de zin te maken, met als motief: als ik goed genoeg ben voor een ander, ben ik ook goed genoeg voor mezelf. Die mensen vertonen waardering zoekend gedrag: ze zoeken naar bevestiging en geruststelling.

Het idee ‘ik ben niet goed genoeg’ lijkt door de hele maatschappij ondersteund te worden. Elke reclame-uiting op tv, radio en internet of in kranten en tijdschriften heeft vaak dezelfde boodschap: het kan béter, mensen! Op je werk, aan je lijf, op je bankrekening, in je relatie, huisvesting of gezondheid, wat je ook kan bedenken: alles moet beter, sneller en mooier.

Vanzelfsprekend valt er in de wereld constant wat te verbeteren, en dat heeft zijn waarde, maar het wordt onnatuurlijk als die prestatiedrang allesbepalend wordt. Je krijgt dan krampachtige toestanden: alles wordt ongevoelig, moeizaam en zwaar – dat noem ik ‘onnatuurlijk’.

Op een geforceerde manier jezelf verbeteren of dwangmatig doelen najagen is een truc van het ego tegen wat-nu-is. Het ego wil iets wat er nu niet is, of er is iets op dit moment wat het ego niet wil. Op emotioneel niveau vertaalt zich dat in angsten en verlangens. Wanneer je angstig bent is er iets dat je niet wilt, en wanneer je verlangens hebt wil je iets dat er niet is. 

Vanuit die ontevredenheid gaan we van alles verzinnen om te krijgen wat we willen of niet-willen. Iets willen of niet-willen kan alleen als we denken dat we controle over het leven hebben. Dit komt voort uit de vergissing dat we geloven dat wij het leven kunnen bepalen. 

Het leven bestuurt ons in plaats van andersom – zoals we geneigd zijn te denken. 

Wanneer je dat volledig beseft kun je simpelweg ontspannen.

(Fragment uit het boek Nu Even Stil - Uitgeverij AnkhHermes)