vrijdag, 14 september 2018 12:35

Vraag & antwoord: Aandacht verwarren met Bewustzijn

Onderstaande mail kwam binnen net toen ik door een aantal mailtjes zat te spitten. Met toestemming plaats ik een deel van de mailcorrespondentie. Een mooie illustratie van waar je tegenaan kan lopen als je je bezighoudt met zelfonderzoek.

Vraag:

Hey Jan,

Ik ben erg veel bezig met advaita. En dan voornamelijk het luisteren naar interviews en satsangs op YouTube. Het gaat allemaal over hetzelfde en ik snap het ook wel, maar ik blijf steeds in het denken terugvallen en het kost mij moeite om continue bewust te blijven (bewust ademhalen, bewust van gedachten, proberen te voelen in plaats van denken) maar nog heel vaak zit ik weer in het denken. Is er een manier om heel de dag bewust te blijven? 

Groet,
Anoniem

Antwoord:

Hoi Anoniem, bedankt voor je mailtje. Om maar meteen met de deur in huis te vallen: je stelt eigenlijk een onmogelijke vraag. Gelukkig is het ook niet nodig om je dit af te vragen in het kader van Advaita of non-dualiteit.

De term ‘aandacht’ wordt vaak verward met Bewustzijn. Bewustzijn gaat voorbij de persoon en aandacht is persoonlijk. Daar zit de verwarring.

Misschien herken je het wel. Tijdens het autorijden denk je aan wat er op werk gebeurde bijvoorbeeld. Je aandacht is niet meer bij het verkeer, maar gericht op gedachten. Zonder dat je het in de gaten hebt rijd je richting een stilstaande auto. Ineens schrik je wakker uit je gedachten, gooit het stuur om en ontsnapt aan een ongeluk. Achteraf zeg je dan: ik was me er niet bewust van.

Maar hoe wéét je dat? Hoe weet je dat je niet bewust was? Er moet iets zijn wat bewust is van je ‘onbewustheid’. Je kunt niet anders dan bewust zijn. Strikt genomen bestaat onbewustheid niet. Ook al zegt ons denkvermogen misschien van wel. Als je zegt dat je niet de hele dag bewust bent, dan ben je je daar toch weer bewust van? Je bent je zelfs bewust van je onbewustheid. Dit is een bewijs dat je altijd en overal bewust bent.

Ons brein kan ergens de aandacht op richten. Erg handig op persoonlijk niveau. Zo kun je je aandacht richten op gezonde dingen en de aandacht afwenden van ongezonde. Je kunt de aandacht richten op de tv, waardoor je aandacht niet meer bij de woonkamer is. Als je middenin de nacht naar het heelal kijkt en vervolgens je aandacht op de maan richt, dan merk je de ruimte niet meer op. Enzovoorts.

Aandacht kan op één punt gericht zijn of alle kanten op gaan. Het kan verstrooien, vernauwen en verruimen. Ook kan aandacht nergens op gericht zijn. Dan rust aandacht in zijn bron als het ware. De bron van aandacht is Bewustzijn. 

Aandacht is persoonlijk, selectief en bewegelijk. Bewustzijn is onpersoonlijk, onverschillig en onbeweegbaar. Dat is het grote verschil. Bewustzijn (synoniemen: oneindige ruimte, stilte, leegte, absolute) is de beschikbaarheid/voorwaarde voor alle bewegingen inclusief aandacht. Net als de zee beschikbaar is voor de vissen. En de oneindige ruimte de voorwaarde schept voor planeten.

Als je aandacht terug volgt naar zijn bron lossen jij (als persoon) en aandacht in elkaar op.

Waarin lost het op?

In iets onnoembaars, onpersoonlijks en oneindig. In iets wat vormloos is en geen lichaam heeft. In iets wat geen begin en einde heeft. Dat is de ontdekking waar het in Advaita/non-dualiteit om draait en niet waar jij als persoon de aandacht op richt of niet.

Wat we werkelijk zijn is zich altijd bewust van zichzelf. Kortom, er bestaat geen manier om de hele dag bewust te blijven, want dat ben je al! Wow…

Groetjes,
Jan