zondag, 30 juni 2019 16:34

Boekfragment: Stilte, het open geheim

Het is een mooie lentedag en ik heb zin om naar buiten te gaan. Als een iets te enthousiast kind spring ik in de auto op weg naar een natuurgebied in de buurt. Eenmaal aangekomen stap ik uit de auto en word omhelsd door warme zonnestralen. De door de zon verlichte parkeerplaats biedt een prachtig uitzicht. In de verte zie ik weilanden omringd door water en een stukje bos.

Ik besluit het kortste pad te nemen langs de molen en uiteindelijk een bruggetje over naar de groene weide. Als een magneet word ik getrokken naar een weiland aan het water. Even later klim ik over het hek en plof languit in het gras. Al liggend in de wei zie ik een paar konijntjes om me heen huppelen en twee vlinders fladderen boven een paardenbloem. Oh wat fijn is dit! Ik voel me gedragen door het weiland en glijd in een heerlijk slaapje.

Als ik weer wakker word en mijn ogen opendoe, is er direct het besef van een intieme stilte en open ruimte. Ik sluit mijn ogen opnieuw en ook in mezelf: dezelfde stilte en ruimte.

Een zwoel windje streelt mijn huid teder en zacht, terwijl ik nog steeds met gesloten ogen in het gras lig. Als ik mijn ogen weer opendoe, zie ik de lucht onmiddellijk als één geheel – zonder inspanning. Totdat het brein etiketten gaat plakken, en het geheel wordt opgedeeld in wolken, zon, bomen, blauwe lucht, water, vogels, en dergelijke.

Is dat je weleens opgevallen? Dat de wereld en alles erin moeiteloos als één geheel verschijnt?

Sluit je ogen maar eens en doe ze weer open: alles verschijnt meteen als één geheel. Dit alles wordt gedragen door een open en intieme stilte.

***

Het beste wat je kan overkomen in dit leven is de mogelijkheid om stil te zijn. Als je helemaal stil bent, ben je totaal jezelf. Zelfs middenin de chaos is die stilte te ervaren. De snelste manier om stilte te realiseren is door te zien of te accepteren dat dit moment is zoals het is. Gillende mensen, een lange file, druk op je werk, griep – dit is wat is. Door aanvaarding word je stil vanbinnen. Wacht dus niet tot het stil wordt buiten, wees stil van binnen en ontspan erin.

Toch zijn veel mensen bang voor stilte. Ze worden er onrustig van en proberen de stilte te vermijden door afleiding te zoeken in: dagen vol plannen, drugs gebruiken, drinken, internetten, roken, dwangmatig veel nadenken, mobiele telefoon pakken, en dergelijke. In werkelijkheid vrezen ze niet de stilte, maar wat ze weg hebben gestopt in zichzelf. De verdrongen duisternis komt aan het licht in die stilte. Door op de loop te gaan ziet men niet in dat er niets is om bang voor te zijn. De kunst is om niet te vluchten of te vechten, maar alles gewoon te laten gebeuren, want het is er nu eenmaal.

Zelfs als de stilte niet te ervaren is, betekent dit niet dat ze er niet is. Je let even niet op. Wanneer je in de veronderstelling bent dat je stilte kunt laten ontstaan of een rustige stemming teweeg kunt brengen, mis je het punt. Met stil zijn vanbinnen doel ik ook niet op afwezigheid van geluid. Ik verwijs naar iets wat er altijd is: de universele, onpersoonlijke Stilte van waaruit de geluiden opklinken en waarin ze weer vervagen.

Dit is een uitnodiging om je mee te laten nemen naar de oneindige stilte in jezelf. Daal erin af, ga voorbij alle woorden, gevoelens, oefeningen, namen en vormen, tot aan de rand van de afgrond. Spring dan de eindeloze stilte of leegte in, voorbij elk referentiekader. En verlies jezelf in de stilte.

(Dit fragment komt uit het hoofdstuk Stilte, het open geheim uit het boek Nu even stil van Jan Prins - Uitgeverij AnkhHermes.)